Blog > Komentarze do wpisu

Reklama przed reklamą

Aby ostatecznie zakończyć cykl o historii reklamy jeszcze kilka słów o jej prapoczątkach.

Ponieważ wiele współczesnych definicji określa reklamę jako perswazyjne komunikowanie masowe, zatem uznaje się, że dopiero powstanie masowej prasy pozwoliło na rozwój reklamy w tak definiowanym kształcie. Dlatego też, zdaniem wielu badaczy, historia reklamy rozpoczyna się dopiero pod koniec XVIII wieku, wraz z pojawieniem się na rynku prasy masowej. A to, co było wcześniej, uznają oni za prareklamę.

Reklama targowa

Prareklama, czyli reklama w swojej pierwotnej formie pojawiła się wraz z rynkiem. Na jej powstanie wpłynął rozwój starożytnych ośrodków miejskich, wynalezienie pieniądza oraz wymiana handlowa i konkurencja. Pierwszą formą reklamy była reklama targowa, a jej narzędzie stanowiło słowo, a raczej krzyk (łacińskie clamo, clamare). Reklama w tej formie obecna była także w późniejszych wiekach, jednak już w starożytności używano ogłoszeń i afiszy, malowanych na glinianych tabliczkach, papirusach i murach miast oraz swego rodzaju szyldów handlowych (często w postaci obrazkowej – tak, by były zrozumiałe również dla tych, którzy nie umieli czytać oraz dla cudzoziemców).

Najstarsze reklamy

Najstarsze znalezione ogłoszenie reklamowe pochodzi z 3000 roku p.n.e. z Teb. Jest to papirus informujący o nagrodzie za odnalezienie zbiegłego niewolnika.

Z tego samego okresu pochodzą też babilońskie gliniane tabliczki zachwalające usługi szewca, pisarza oraz sprzedawcy maści.

Najwięcej zabytków reklamowych odnaleziono w Grecji, Rzymie oraz w Pompejach.

Pompeje - kopalnia reklamy (również dosłownie)

Te ostatnie stanowią prawdziwą skarbnicę wiedzy o starożytnym życiu codziennym oraz towarzyszącej mu reklamie. W ruinach starożytnego miasta zasypanego popiołami z Wezuwiusza odnaleziono rysunki, rzeźby, napisy, zawiadomienia, szyldy i ogłoszenia winiarni, domów publicznych, łaźni, mieszkań i domów do wynajęcia.

Pompeje

Z Pompejów pochodzi m.in. tablica reklamowa z pozornie informacyjnym (a jednak delikatnie perswazyjnym) napisem:

Wędrowcze! Idź stąd do dwunastej wieży, tam prowadzi Sarinus winiarnię. Wstąp do niej – bądź zdrów.

Może część tych naczyń pochodzi od Sariniusa?

 

Mieszkańcom Pompejów nie była też obca reklama polityczna, o czym świadczy afisz wyborczy Procliniusa:

Nasz kandydat jest godnym republikaninem. Jest skromny, a uczciwość jego nie ulega żadnej wątpliwości. Jest szlachetniejszy, bardziej wspaniałomyślny niż wszyscy inni ludzie. Gdy go obierzecie, będziecie mieli najpiękniejsze igrzyska i chleb najlepszy. Jego młodość stanowi najlepszą rękojmię jego uczciwości. Głosujcie więc na niego. Płaci dobrze. Gdy teraz będziecie głosować za nim, to w przyszłym roku on na was głosować będzie. Proclinius to człowiek szlachetny.

Jakoś to wszystko brzmi dziwnie znajomo…

Wobec ograniczeń zasobów internetowych, zamiast wyborczego plakatu Procliniusa - reprodukcja znanej pompejańskiej mozaiki. Nie reklama, ale też jest tu sporo perswazji :)


Uwaga zły pies!

Pierwsza agencja reklamowa

W starożytnej Grecji istniało także biuro handlowe założone przez Aleksandra Paflagończyka ok. 150 roku n.e., w celu propagowania maści leczniczej z koziego tłuszczu zwanej cytnis, wyrabianej  przez założyciela. Wspomina o nim w swoich pismach Lukian z Samosaty, a niektórzy historycy uznają wspomniane biuro za pierwszą agencję reklamową. Dorobek myśli starożytnej ma ważne znaczenie dla współczesnej reklamy także z innych powodów. Stworzona przez Arystotelesa retoryka jest do dzisiaj stosowana przy tworzeniu oraz analizowaniu reklam.

Wieki średnie

W czasach średniowiecznych dominowała „wykrzykiwana” reklama targowa, dużą rolę odgrywały także szyldy, godła oraz ręcznie malowane ogłoszenia i plakaty.

Wynalezienie druku

Jednak prawdziwym przełomem w rozwoju reklamy stało się wynalezienie druku przez Johannesa Gutenberga w 1456 roku. Pierwsze reklamy dotyczyły książek i w nich też były zamieszczane. Najstarszy zachowany plakat reklamowy został wydrukowany w 1482 roku. Zamówił go biskup Paryża, aby zawiadomić wiernych o wystawianym na placu Notre-Dame misterium.

 

Wykorzystane informacje pochodzą z artykułu:

Zbigniewa Bajki, „Krótka historia reklamy na świecie i w Polsce”, „Zeszyty Prasoznawcze” 1993,  nr 3-4, (s. 16-47).

wtorek, 20 kwietnia 2010, spieniona

Polecane wpisy

  • Piana w zawieszeniu

    Przynajmniej na razie. Ale kto wie - może jeszcze powróci, w takiej czy innej formie. Na razie moja aktywność skupia się na innych polach. A co z tego wyniknie

  • Dotknąć tabu – przypadek Benettona

    Drastyczne, szokujące, przekraczające granice fotografie Oliviero Toscaniego dla Benettona to już klasyka reklamy. Nadal jednak można próbować spojrzeć na te re

  • Jak zachęcały stare reklamy

    Do omówienia początków rozwoju reklamy skłoniły mnie wpisy, a szczególnie komentarze na blogu Stare reklamy . A ponieważ takiego właśnie wprowadzenia zabrakło m

TrackBack
TrackBack URL wpisu:
Komentarze
drukarnia-internetowa-24
2013/01/28 22:08:41
Lubię zaglądać na ten blog. Zawsze siadam sobie wygodnie przed komputerem, kładę kubek z herbatą na podkładkę na biuro i czytam.